Prof. Dr. Cengiz Kara
Çocuk Endokrinolojisi ve Metabolizma
Hastalıkları Uzmanı

🍽️ Çocuğum Yemek Yemiyor, Ne Yapmalıyım?
Anne-babalar sık sık “Çocuğum yemek yemiyor, ne yapmalıyım?” diye sorar. Çocuklarda iştahsızlık çoğu zaman ciddi bir hastalıktan değil, yeme alışkanlıkları ve ebeveyn-çocuk ilişkilerinden kaynaklanır. Ancak kilo alamama, büyüme geriliği veya ek belirtiler varsa değerlendirme gerekir.
👉 Ancak unutmayın: İştahsız çocukların yalnızca %1–2’sinde altta yatan bir hastalık bulunur.
Çoğu durumda sorun, çocuk ile ebeveyn arasındaki yeme-yedirme ilişkisinden kaynaklanır. Aşağıda önce 5 maddelik kısa çözüm özetini, ardından iştahsızlık türlerine göre genel önerileri ve doğru–yanlış ebeveynlik tutumlarını bulabilirsiniz.
❓ Çocuğum Yemek Yemiyor, Ne Yapmalıyım?
1️⃣ Zorla yemek yedirmeyin
2️⃣ Öğün aralarında abur cubur vermeyin
3️⃣ Düzenli öğün saatleri oluşturun
4️⃣ Ailece sofraya oturun
5️⃣ Kilo alamıyorsa doktora başvurun
❓ İştahsızlık ve Yeme Sorunu Nedir?
-
İştah = açlık olarak hissedilen yemek yeme isteği
-
Aşırı iştah → fazla kilo (obezite)
-
İştahsızlık → zayıflık, nutrisyonel büyüme geriliği
Yeme sorunu:
-
Normal gelişim gösteren çocukların %25–40’ında
-
Gelişim geriliği olan çocukların %50–80’inde görülür.
Türleri:
🔎 İştah Azlığının 4 Türü
1️⃣ İştahsız Algılanan Normal Çocuk
-
Aslında yeterli beslenir ve normal büyür.
-
Anne-babalar çocuğun büyümesini yetersiz bulur, zorla yedirmeye çalışır.
⚠️ Bu, ebeveyn-çocuk ilişkisini bozabilir ve çocuğun gerçek yeme sorunu geliştirmesine yol açabilir.
⚠️ Not: Annelerin dörtte biri çocuğunu düşük kilolu bulur, üçte biri ise uzun boyu (90. yüzdelikte olmayı) normal sayar.
✅ Çözüm: Çocuğun büyümesinin ve beslenmesinin normal olduğuna ailenin ikna olması
2️⃣ Enerjik Ama Yemeye İlgisiz Çocuk
-
6–36 ay arasında sık görülür.
-
Hareketli, meraklı çocuklardır. Yemekten çok çevreyle ilgilenirler.
-
Aile endişelenir, sürekli atıştırmalık verir veya zorlar → sorun büyür.
✅ Çözüm: Sağlıklı rutinler oluşturmak, öğün aralarını abur cuburla doldurmamak
3️⃣ Yemeye İlgisi Az Çökkün (Depresif) Çocuk
-
İhmal edilen ve duygusal olarak donuk çocuklardır.
-
İştahsızlık yanında gülümseme ve göz temasında azalma vardır.
-
Kilo kaybı ve büyüme geriliği olur.
-
Sosyoekonomik nedenler, annenin psikolojik rahatsızlıkları, çocuğun gelişimsel bozuklukları rol oynar.
✅ Çözüm: Sadece çocuğa değil, tüm aileye psikolojik, sosyal ve ekonomik destek sağlamak
4️⃣ Organik Hastalık Nedeniyle İştahsızlık
-
Çocukların %1–2’sinde altta yatan hastalık vardır.
-
Örneğin sindirim, tiroid, metabolik veya kronik hastalıklar
✅ Çözüm: Belirti varsa doktor muayenesi ve gerekli tetkikler, nedene yönelik tedavi
👨👩👧 Ebeveynlik Tutumları
Ebeveynlerin yemeğe yaklaşımı çok önemlidir ve genel olarak 4 tür tutum gözlenir.
✅ Demokratik Tutum (En Doğru Yaklaşım)
-
Çocuğun istek ve ihtiyaçları ile aile kuralları dengelenir.
-
Çocuğa seçenek sunulur, neyi ne kadar yiyeceğine kendisi karar verir.
-
Ebeveynler yemek saatini keyifli bir aile zamanı haline getirir.
-
Yeme konusunda çocuğa rol modeli olur.
❌ İzin Verici Tutum
-
Kuralsız, çocuğun her isteğini yapma → sağlıksız beslenme alışkanlığı
❌ Otoriter Tutum
-
Katı kurallar, zorla yedirme → güç savaşı, yeme sorununun ağırlaşması
❌ İhmalkâr Tutum
-
Hem kuralsız hem ilgisiz → en olumsuz yaklaşım.
⭐ Ailelere Öneriler
-
Yemek saatlerini keyifli bir aile zamanına dönüştürün.
-
Çocuğunuza zorla yemek yedirmeyin.
-
Öğün öncesi abur cuburla iştahını kapatmayın.
-
Normal büyüyen çocuklarda iştah azlığını hastalık gibi görmeyin.
-
Gerçekten büyüme geriliği varsa mutlaka doktor kontrolüne gidin.
❓ Sık Sorulan Sorular
❓ Çocuklarda iştahsızlık normal mi?
Birçok çocukta dönemsel iştah azalması görülebilir.
❓ Çocuğum hiç yemek yemiyorsa ne yapmalıyım?
Büyüme normal ise sakin kalın, baskı yapmayın.
❓ Hangi durumda doktora gitmeliyim?
Kilo alamama, boy uzamama, kusma, ishal varsa.
❓ Zorla yemek yedirmek doğru mu?
Hayır. Yeme sorununu artırabilir.
📎 Daha Fazlasını Okuyun:
👉 İştahsızlık: Hastalık mı davranışsal mı
👉 Bebek beslenmesinde yapılan hatalar
👉 Çocuk gelişimine uygun besleme
👉 İştahsız bebek ile nasıl baş edilir

Bu içerik Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Cengiz Kara tarafından hazırlanmıştır.
Bilgiler güncel bilimsel kaynaklara dayanmaktadır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel değerlendirme için muayene gereklidir.