Prof. Dr. Cengiz Kara
Çocuk Endokrinolojisi ve Metabolizma
Hastalıkları Uzmanı

👧 TURNER SENDROMU
🧬 Turner Sendromu Nedir?
Turner sendromu, sadece kız çocuklarında görülen genetik bir durumdur.
En belirgin özellikleri:
✔ Boyun yaşıtlarına göre kısa olması
✔ Ergenlik gelişiminin kendiliğinden başlamaması
✔ Yumurtalıkların yeterince çalışmaması
Yaklaşık her 2500 kız doğumundan 1’inde görülür.
Bu durum anne-babanın yaptığı bir şeyden kaynaklanmaz.
Sigara, beslenme veya anne-baba yaşıyla ilişkili değildir.
🧬 Turner Sendromu Neden Oluşur?
İnsan vücudunda 46 kromozom bulunur.
Kızlarda normalde 2 adet X kromozomu vardır.
Turner sendromunda ise:
👉 X kromozomlarından biri tamamen ya da kısmen eksiktir
Bu genetik değişikliğin nedeni çoğu zaman bilinmez.
👶 Turner Sendromu Nasıl Fark Edilir?
Belirtiler yaşa göre değişebilir.
👶 Doğumda görülebilecek bulgular
-
El ve ayaklarda şişlik
-
Kalın veya kısa boyun
-
Boyunda fazla deri kıvrımı
-
Beslenme ve kilo alma güçlüğü
🧒 Çocukluk döneminde
-
Yaşıtlarına göre kısa boy
-
Yavaş büyüme
-
Sık kulak enfeksiyonu, işitme kaybı
-
Yele boyun, düşük saç çizgidi
-
Geniş göğüs kafesi (kalkan göğüs), ayrık meme başları
-
Skolyoz, geniş ön kol açısı (kubitus valgus), 4 ve 5. parmaklarda kısalık
-
Öğrenme güçlüğü (özellikle matematik ve yön bulma)
-
Kalp veya damar sorunları (aort koarktasyonu)
-
Göz problemleri (şaşılık, görme kusuru), düşük göz kapağı
-
Otoimmün hastalıklar (ör, Hashimoto, Çölyak, Diyabet)
-
Böbrek yapısında farklılıklar
📌 Zeka genellikle normaldir.
👩 Ergenlik döneminde
En önemli bulgu:
👉 Ergenliğin kendiliğinden başlamaması
Bu nedenle:
-
Meme gelişimi olmaz veya az olur
-
Adet başlamaz
-
Boy uzaması sınırlı kalır
Çoğu kız çocuğunda yumurtalıklar yeterince çalışmaz ve östrojen hormonu azdır.
👩 Yetişkinlikte
Bazı kişilerde tanı daha geç konabilir.
-
Adet görememe
-
Hamile kalamama
-
Erken menopoz
Nadiren kendiliğinden adet görülebilir ve gebelik olabilir.
🚨 Eşlik Edebilecek Sağlık Sorunları
Turner sendromunda bazı organ sistemleri etkilenebilir:
❤️ Kalp ve damar hastalıkları
👂 Sık kulak enfeksiyonu ve işitme kaybı
🦷 Diş ve damak yapısında farklılık
🦴 Kemik sağlığı sorunları
⚖ Obezite eğilimi
🧠 Sosyal ve duygusal hassasiyet
Bu nedenle düzenli doktor kontrolleri çok önemlidir.
🧪 Tanı Nasıl Konur?
Tanı için genellikle:
✔ Kan testi ile kromozom analizi
✔ Kalp, böbrek ve diğer organ değerlendirmeleri
✔ Büyüme ve gelişim takibi
Gebelik sırasında bazı testlerle de tanı konabilir.
📏 Turner Sendromunda Büyüme Tedavisi
Turner sendromu tamamen ortadan kaldırılamaz, ancak birçok etkisi tedavi edilebilir.
💉 Büyüme hormonu tedavisi
Boy uzamasını desteklemek için uygulanır.
-
Günlük deri altı enjeksiyon şeklinde verilir
-
Ne kadar erken başlanırsa o kadar etkilidir
-
Tedavi genellikle yıllarca devam eder
Amaç:
👉 Çocuğun mümkün olan en iyi boya ulaşması
🌸 Ergenlik ve Hormon Tedavisi
Yumurtalıklar yeterince hormon üretmediği için:
✔ Östrojen tedavisi başlanır
✔ Daha sonra progesteron eklenir
✔ Ergenlik gelişimi sağlanır
✔ Kemik ve kalp sağlığı korunur
Bu tedavi genellikle normal menopoz yaşına kadar devam eder.
🧠 Zeka, Okul ve Sosyal Yaşam
✔ Zeka genellikle normaldir
✔ Bazı öğrenme alanlarında zorlanma olabilir
✔ Sosyal destek çok önemlidir
Gerekirse özel eğitim yöntemleri yardımcı olur.
🤸 Günlük Yaşam ve Psikolojik Destek
Turner sendromlu çocuklar:
-
Kendilerini farklı hissedebilir
-
Boy kısalığı nedeniyle zorlanabilir
-
Daha sık doktora gitmekten etkilenebilir
Bu nedenle:
💛 Aile desteği
💛 Okul desteği
💛 Psikolojik destek
💛 Spor ve sosyal etkinlikler
çok önemlidir.
👨⚕️ Düzenli Takip Neden Önemli?
Turner sendromu yaşam boyu izlenmesi gereken bir durumdur.
Düzenli kontroller:
✔ Büyüme takibi
✔ Kalp kontrolü
✔ Hormon tedavisi ayarı
✔ Kemik sağlığı değerlendirmesi
için gereklidir.
🌼 Olumlu Beklentiler
Uygun tedavi ve destekle Turner sendromlu kızlar:
✔ Sağlıklı bir yaşam sürebilir
✔ Normal sosyal yaşam kurabilir
✔ Eğitimlerini tamamlayabilir
✔ Bağımsız yetişkinler olabilir
⭐ Unutmayın
✔ Erken tanı çok önemlidir
✔ Büyüme hormonu boy uzamasını destekler
✔ Hormon tedavisi ergenlik gelişimini sağlar
✔ Düzenli takip sağlıklı yaşamın anahtarıdır
✔ Sorularınız için her zaman doktorunuza danışın




🚨 Turner Sendromu Yenidoğan Belirtileri
Boyunda fazla deri kıvrımı, ayaklarda şişlik (lenfödem)
🚨 Turner Sendromu Çocukluk Belirtileri
Kısa boy, yele boyun, kalkan göğüs,
ayrık meme başları, ergenlik gecikmesi,
kubitus valgus, 5. parmak kısa
Bu içerik Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Cengiz Kara tarafından hazırlanmıştır.
Bilgiler güncel bilimsel kaynaklara dayanmaktadır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel değerlendirme için muayene gereklidir.